Uit De Morgen van 10/11/2007 door Geert De Weyer

Tekenaar William Vance over de ‘laatste’ twee albums van de bejubelde stripreeks ‘XIII’

Op 13 november komt er een opvallend einde aan de uitermate succesvolle stripreeks XIII. Zowel de van oorsprong Vlaamse tekenaar William Vance als de Franse grootmeester Jean Giraud/Moebius tekenden de laatste twee, tezelfdertijd te verschijnen delen. En de hype is nog maar net begonnen. Een gesprek met Vance (72) over het begin en – merk de aanhalingstekens op – ‘einde’ van de reeks.De Ierse kwestie en De laatste ronde, de laatste twee XIII-albums, verschijnen dinsdag, 13 november, tegelijk.
door Geert De Weyer
BRUSSEL l In de States kocht uitgever Marvel de rechten op, een nieuwe cyclus staat in de startblokken en de acteurs Val Kilmer en Stephen Dorf spelen de hoofdrollen in de twee aanstormende XIII-films.
“Nu heb ik eindelijk wat tijd en kan ik een beetje beginnen te leven”, zegt William Vance grijnzend op de vraag of hij klaar is voor zijn pensioen. Maar pensioen, neen, dat wil hij niet gezegd hebben. “Ik ben nog veel van plan”, klinkt het strijdvaardig.
De eerstkomende maanden zal daarvan echter weinig in huis komen. Hij moet samen met zijn scenarist Jean Van Hamme nog aan een indrukwekkende promotournee beginnen. Dargaud pakt het einde van XIII groots aan met affiches, een gezamenlijke oplage van een miljoen albums en acties in binnen- en buitenland.
Zoveel mag duidelijk zijn: sinds het eerste album in 1984 op amper 12.000 exemplaren werd uitgebracht, is elk album van de voorbije tien jaar met 500.000 exemplaren een absoluut verkoopkanon en een van de bestverkopende hedendaagse strips. In Europese stripwinkels werd maanden geleden al een teller gezet die in heuse 24-stijl naar de release van beide albums aftelt. Dinsdag komt de teller op nul te staan.
Vance, die twee jaar geleden nog de Vlaamse Staatsprijs voor strips oftewel de Bronzen Adhemar kreeg, is in zijn nopjes met beide slotdelen. “Het ene kan niet zonder het andere”, zegt hij. “Ik denk dat de fans blij zullen zijn dat ze eindelijk zullen weten wie XIII is en/of wat zijn achtergrond is.”
Ben je blij of teleurgesteld dat het erop zit?

“Ergens tussenin, denk ik. Het is jammer omdat het scenario van Van Hamme heel goed was. Nooit heb ik hem iets aan het scenario laten veranderen. Weet je, mocht Van Hamme zin hebben om er nog een te schrijven, bijvoorbeeld voor een andere XIII-cyclus, dan zou ik er meteen mee akkoord gaan. Ik laat dus de deur op een kier.
“Ergens ben ik ook blij dat het stopt, omdat de cyclus zal veranderen. Ik kan je nog weinig vertellen over die nieuwe cyclus. Misschien komt hij er zelfs pas over een jaar of twee. We zitten immers nog in het prille begin van onderhandelen. Het moet een andere tekenstijl worden, een andere inhoud… Ik weet alleen dat Van Hamme voor een open einde heeft gezorgd. Hij heeft de koord niet doorgeknipt.”
Er was toch al een scenarist voorhanden voor de nieuwe cyclus?

“Ja, dat klopt, maar eerst moet Van Hamme het nog goedkeuren, daarna ben ik aan de beurt. Voor het ogenblik mogen we niets zeggen.”
Goed dan, terug naar de zopas verschenen laatste twee XIII-delen. Wiens idee was het om de reeks te beëindigen met twee tezelfdertijd te verschijnen albums?

“Dat was een idee van Yves Schlirl, de literair agent van Dargaud Benelux. De verhalen op mekaar afstemmen was redelijk eenvoudig, want Jean Giraud tekende de geschiedenis op van een Ierse terrorist die XIII als student leerde kennen aan de universiteit van Boulder en later Colorado. Hij is degene die de identiteit van XIII openbaart. Een verhaal apart, eigenlijk.”
Van Hamme heeft de promotie van beide boeken goed verzorgd. Zowel de strip De Ierse kwestie als Het XIII-mysterie worden in het slotdeel als bewijs opgevoerd in de rechtszaak waar zelfs de president van de VS moet terechtstaan. Je laat zelfs de covers ervan zien.

“Dat is Van Hamme, hé. Je moet de twee albums wel lezen om te weten wat het ware einde is, wat de ware identiteit van XIII is.”
Ging jij er meteen mee akkoord dat Giraud het voorlaatste deel zou tekenen?

“Ja, tuurlijk. Ik had al met Jean Giraud gewerkt. Dat ging erg goed. Hij heeft me begin jaren negentig voor Marshall Blueberry de vrije hand gegeven (Vance tekende drie delen in die reeks, GDW). Dat moesten we hem ook gunnen. Hij kreeg de volledige vrijheid. Ik ben tevreden over het resultaat. Het feit dat we beiden aan eenzelfde boek werkten en een deadline hadden, werkte in ons voordeel.”
Hebben jullie elkaar gezien in die periode?

“Toen hij bezig was aan het tekenwerk, bedoel je? Neen, hoor. Eind augustus heb ik Jean Giraud voor het eerst gezien. Hij is niet de eerste de beste, hé. Je weet dat wat hij aflevert sterk is.”
Enkele jaren geleden al gaf Van Hamme te kennen dat het einde van XIII eraan dreigde te komen. Was je daardoor verrast?

“Ik ben Van Hammes scenario’s altijd goed blijven vinden. Nu ja, op het laatst waren ze misschien iets minder. Ik mag dat zeggen, want Jean heeft zelf ooit gezegd dat hij het een beetje te lang laten duren heeft. Ik wist dus dat het einde er zat aan te komen. Hij is de scenarist, hij mag het beëindigen als hij dat wlt. Dat wil echter niet zeggen dat ik niet eenzijdig met XIII kan blijven doorgaan.
“Het is trouwens niet de eerste keer dat zoiets voorvalt. Ik heb destijds problemen gehad met Greg, die plots geen scenario’s voor Brunoz Brazil meer leverde. Dus hebben we het nu contractueel laten optekenen: wanneer een van ons zou stoppen of overlijden, mag de andere beslissen of hij XIII verderzet of niet. Dat is een soort fair play tussen ons, auteurs.”

Je zei dat je het niet erg zou vinden als Van Hamme nog een deel schrijft. Hebben jullie daar al over gesproken?

“Hij weet het, ja. Als hij goesting heeft, mag hij een nieuw verhaal schrijven. De deur staat open.”
Er was dit jaar geen voorpublicatie van XIII. Hoe komt dat?

“Ik weet het niet. Wellicht was het moeilijk om die twee albums achtereen voor te publiceren. Nu, zo erg is dat niet, er wordt een serieuze marketingcampagne opgezet. Boeken, een magazine, een campagne met Total en de Franse loterij. Opvallen gaat het zeker.”
Het Amerikaanse Marvel heeft XIII tot een heuse comic geadapteerd. Verhoogt dat de populariteit van de reeks in het buitenland, denk je?

“Hm, ik heb die reeks nog niet gezien. Misschien dat het XIII populairder maakt, maar we hebben vooral een stijging gezien toen Ubisoft vier jaar geleden besloot een XIII-game op de markt te brengen. Nu is er weer een telefoonspelletje bij Gameloft. En een film, natuurlijk. Twee films, om precies te zijn.”
De financiers zijn binnen, de acteurs gekozen. Volg je het allemaal?

“Ik ben erg blij met de keuze van de acteurs: Stephen Dorf is XIII en Val Kilmer is de mangoest, zijn aartsvijand. Val Kilmer is niet de eerste de beste, hé. Ik ben ook blij dat het beide typisch Amerikaanse koppen zijn. Niet dat ik iets tegen de Fransen heb hoor, maar XIII speelt in Amerika. Al mijn personages hebben typisch Amerikaanse koppen. Overigens, wist je dat Jean een figurantenrolletje speelt in de tweede film? En wist je dat iedere film 90 minuten zal duren?”
Toen ik Van Hamme tien jaar geleden interviewde over de beginscène van XIII, die weinig verschilt van de openingsscène van The Bourne Identity van Robert Ludlum, gaf hij toe dat bij een verfilming van XIII dat begin danig aangepast zou moeten worden. Is dat gebeurd?

“Ja, ze hebben het veranderd. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het nog niet gelezen heb, maar Van Hamme wel. Hij ging akkoord met de wijzigingen. Uiteindelijk is hij de scenarist, het is zijn verhaal. Bovendien denk ik dat, hoezeer je als auteur ook de controle wilt behouden, de producers en scenaristen van de film uiteindelijk toch doen wat ze willen. Ik hoop alleen dat ze goede films afleveren. Ik ben alvast tevreden met de acteurs, de rest zien we wel.”
William Vance:

Mocht scenarist Van Hamme zin hebben in een vervolg: graag

Tagged with →  
Share →

Geef een reactie

Logo De LijnMet het openbaar vervoer is 't Vlaams Stripcentrum vlot bereikbaar. Klik op de titel of de afbeelding om naar de routeplanner te gaan.
Lidgeld betalen online? Het kan hier.

Lidgeld betalen online? Het kan hier.