Naar aanleiding van de Boekenbeurs in Antwerpen woedt weer volop de discussie over de plaats van de strip in de literatuur. Wij van ‘t Vlaams Stripcentrum zijn natuurlijk al lang overtuigd van de waarde van de strip als literair medium. Onze uitgebreide collectie herbergt vele pareltje die onze lezers elke keer opnieuw kunnen ontdekken. Binnenkort gaan we meer werken rond de strips die in onze bibliotheek en infotheek te vinden zijn.

Enkele reacties van een aantal personaliteiten, verzameld uit De Morgen door Kris Jacobs:

{mospagebreak title=Geert van Istendael}

Nee, leeslijsten zijn voor iets anders gemaakt. Ze moeten met zachte drang jonge mensen leiden tot bij de grote literatuur.

Leeslijsten dienen voor iets anders

Geert van Istendael (auteur)

“Nee, leeslijsten zijn voor iets anders gemaakt. Ze moeten met zachte drang jonge mensen leiden tot bij de grote literatuur. Ik betwist dat jongens en meisjes in de middelbare school niet graag een boek zouden lezen als Kaas of De aanslag. Wie dat beweert, onderschat jonge mensen. Het argument dat strips beter bij hun leefwereld aansluiten, gaat niet op: je moet daar nooit bij aansluiten, je moet eruit vertrekken en er vervolgens van weggaan. Anders leren ze nooit iets bij.
“Kinderen uit bevoorrechte gezinnen worden thuis voortdurend bijgespijkerd, maar kansarme kinderen moeten álles op school krijgen. In mijn boek Mijn Nederland heb ik het over de Nederlandse jeugdschrijver W.G. van de Hulst (1879-1963). Hij gaf les in wat nu een zwarte school zou heten, in Utrecht: kinderen van het armste proletariaat. Wat ik geef, is alles wat ze meekrijgen aan kennis, zo stelde hij. Die problemen bestaan nog steeds. Ga maar in Anderlecht of Molenbeek kijken.”
Dat is iets anders dan dat leraren hun jonge volkje moeten vervelen, “want dan leren ze niets”. En Van Istendael bedoelt evenmin dat je geen strips in de lessen dient te hanteren. “In hemelsnaam, nee. Met een strip als Maus kun je bijvoorbeeld iets leren over de jodenvervolging. Je moet jongeren vooral verlokken en verleiden.”
Hij noemt enkele strips die zijn persoonlijke leefwereld verbreed hebben, maar dichter wil hij zich dan ook niet bij lijsten wagen. “Ik was heel geïnteresseerd in geschiedenis. Het Spaanse spook, in de Suske en Wiske-reeks, was mijn eerste kennismaking met Pieter Bruegel, met de geuzenopstand van de zestiende eeuw. De ringelingschat opende voor mij de wereld van componist Richard Wagner en de legende van Siegfried. Maar dat is dus voor ieder kind anders.”{mospagebreak title=Adriaan Van Den Hoof}

Straffer dan literatuur

 Adriaan Van den Hoof (acteur en mc Loveboat)

Van den Hoof moet je niet overtuigen om strips op leeslijsten te pleuren. “Toen ik klein was, waren die lijsten altijd zo’n corvee. Nu, je moet er natuurlijk geen onnozele dingen op zetten, je moet de kwaliteit in het oog houden.
“Bij ons thuis hadden we Suske en Wiske, Kuifje, Blake en Mortimer, Alex… Mijn ouders zagen toe op de kwaliteit van de strips, naar de schoonheid en het verhaal. Jommeke en Kiekeboe hadden we niet echt. Niet dat ik Jommeke slecht vind, maar dat is amusement, echt voor kinderen. Piet Pienter en Bert Bibber lazen we ook met plezier, dat was toch wel een ander soort humor.
“Ik denk wel dat ik van strips veel heb opgestoken, veel van mijn eerste contact met humor komt bijvoorbeeld uit strips, cartoons en tekenfilms. Maar alleen strips, nee. Een goede combinatie kan alleen maar je fantasie aanwakkeren. Dat een strip werkt heeft ook te maken met de grafische genialiteit, je moet het geloven. In die zin zijn goede strips straffer dan literatuur: je krijgt de voorstelling aangereikt, maar die werkt alleen als ze je fantasie nog overtreft.”1. Het gebroken oor van Hergé
“Kuifje blijft fantastisch voor de prachtige tekeningen, de humor, de kleurrijke figuren. Onlangs heb ik Het gebroken oor nog herlezen. Bij momenten lag ik te gieren van het lachen en elders is het weer ongemeen spannend.”
2. Het gele teken van E.P. Jacobs
“Een van mijn favorieten, ook door mijn vader. Blake en Mortimer, dat zijn hele films, fantastisch geschreven detectiveverhalen, met personages die je zo gelooft.”
3. Alles van Frank Miller
Miller is een grote naam van de Amerikaanse comics en maakte onder andere Batman: The Dark Knight Returns, Sin City en 300. “Mijn broer ik lazen heel graag comics, iets wat mijn ouders niet echt mooi vinden. Van 300 is de strip straffer dan de film en het is een hele geschiedenisles. Miller is geen pulp, hij maakt gewoon fantastische romans, met beeld.”{mospagebreak title=Nix}

 Officieel gedoe haalt e rock-‘n-roll eruit

Nix (stripauteur, docent stripopleiding Sint-Lukas Brussel)

Ik ben de vraag alweer vergeten want ik ben opgegroeid met strips. Nee, ik schrok toen ik dat deze week las. Het leek me zo’n oubollige discussie. Positief is dat je jongeren zo een aantal strips kunt laten lezen die ze niet zelf gaan ontdekken, maar dat officiële gedoe met een verplichte leeslijst haalt een beetje de rock-‘n-roll uit de strip. En dan hebben ze daar nog zo’n term gevonden voor volwassenenstrip: (meesmuilend) de graphic novel.
“Ik ben voor een leeslijst als ze dan ook verplicht naar Slayer en Ministry moeten luisteren. Toen ik klein was, waren strips aantrekkelijk, want dat mocht niet. Hetzelfde bijvoorbeeld met Koot en Bie. Als je dingen gaat opleggen, heeft dat net het omgekeerde effect. Leeslijsten zijn dus geen goed nieuws voor literatuur.
“Ik merk wel dat van mijn studenten strip er nog maar heel weinig zijn die Kuifje gelezen hebben, idem dito voor de oude Vandersteen. Dat is absoluut een gemis, want dat is de basis.
“Dat gezegd zijnde, een driedelige leeslijst dient te bestaan uit Kinky & Cosy 1, 2 en 3 van Nix. Een alternatief zijn de volgende drie.
1. Ghost World van Dan Clowes “Thuis kregen we na heel lang zagen een abonnement op een stripblad. Dat was Tintin, niet Kuifje. Daarom eentje in het
Engels. Het is ook een genre dat de grote massa niet kent. Ik denk dat het jonge meisjes
uit het middelbaar wel aanspreekt. Het vertelt veel over hun leefwereld, een beetje in de sfeer van The Virgin Suicides.”
2. C’était la guerre des tranchées van Jacques Tardi “In het Nederlands De loop gravenoorlog, over de Eerste Wereldoorlog. Omdat het over een stuk geschiedenis gaat dat hoe langer hoe minder mensen kennen en dat fenomenaal belangrijk is als je het heden wilt begrijpen.”
3. Suske en Wiske: Het Spaanse spook van Willy Vandersteen “Nog eentje in het Vlaams, omwille van de karrenvracht cultuur die erin zit.”{mospagebreak title=Jan Hoet}

 Toegang tot nieuwe dingen

 Jan Hoet  (directeur Martamuseum in Herford)

“Lijkt me geen slecht idee, maar de leraar moet dat natuurlijk begeleiden, de draagwijdte inschatten. Elsschot is nog altijd belangrijk dan Sleen, hé. Een strip kan ook toegang geven tot nieuwe dingen. Zo was Kuifje in Congo voor mij een opening naar de Afrikaanse kunst. Comics geven bijvoorbeeld toegang tot popart, tot Lichtenstein.
“Maar ik zou wel aanraden om meer tijd te besteden aan pakweg Elsschot dan aan een strip. Elsschot is universeel, staat boven de dingen, is van een geestelijker dimensie. Hij is toch nog altijd belangrijker dan Sleen, hé. Een leraar moet die niveaus kunnen onderscheiden. Je kunt misschien wel beginnen met Jommeke, maar je moet elders eindigen.”
1. Kuifje van Hergé “Heb ik altijd graag gelezen. Dat is zo puur en het werkt altijd met archetypen. Je hebt het rationele, het irrationele, het onderzoekende, en dan nog een dier
erbij, het geliefkoosde, de slimme hond. En zo mooi gestileerd getekend.Hergé is iets universeels.”
2. Asterix van Goscinny en Uderzo “Daaruit blijkt dat je de geschie- denis ook op een plezante manier kunt bekijken. Er zitten ook veel referenties in, clichés van nationaliteiten enz.”
3. Lucky Luke van Morris “Cowboys, de goeien en de slechten. En in zijn glorietijd niet toevallig met dezelfde scenarist als Asterix, René Goscinny. Het moge duidelijk zijn, ik spreek vanuit mijn generatie, ik volg dat allemaal niet meer zo. Wat me tegenwoordig wel nog bekoort, is The Simpsons. Fenomenaal, door de humor, sarcasme, maar toch met liefde. Dat vind ik in elk geval belangrijk, dat onze kinderen humor leren kennen. Daarmee kun je altijd relativeren.”

 

 

Tagged with →  
Share →

Geef een reactie

Logo De LijnMet het openbaar vervoer is 't Vlaams Stripcentrum vlot bereikbaar. Klik op de titel of de afbeelding om naar de routeplanner te gaan.
Lidgeld betalen online? Het kan hier.

Lidgeld betalen online? Het kan hier.